«قلب گردشگری ایران» مقصد سفر استانی دولت مردمی مدیریت پایدار جنگلهای شمال، مطالبه هیرکانی نشینان از رئیس جمهور
نوشهر- ایرنا- طرح مدیریت پایدار جنگل های شمال "هیرکانی" نیاز ضروری این میراث طبیعی ارزشمند بوده که به گفته مسوولان قرار است تا پنج سال آینده اجرایی شود، کارشناسان معتقدند دولت سیزدهم در دور دوم سفر به مازندران با تخصیص اعتبارات موردنیاز این طرح مهم را به اتمام برساند
به گزارش ایرنا، تهیه طرح مدیریت پایدار جنگل های شمال به گفته کارشناسان ضرورت اجتناب ناپذیر بوده که به گفته کارشناسان در صورت اتمام آن همه نیازهای مربوط از حفاظت و احیا گرفته تا سایر بهره برداری مدنظر اعم از گردشگری، اقتصادی و علمی را تامین خواهد کرد.
ارزش جنگل های شمال قابل مبادله با جنگل های دنیا نیست و بسیار با ارزش بوده که علاوه بر موارد مهم دیگر فقط جذب اکسیژن و کربن و گرد و غبار و آب از جمله شاخص های این عرصه هاست به طوری که هر هکتار جنگل به طور متوسط حدود هزار و ۵۰۰ متر معکب آب را در سال ذخیره می کنند.
نکته مهم دیگر این که سکونت جمعیت زیاد در ضلع جنوبی و شمالی کوه های البرز، حفاظت و حراست این عرصه ها را بیش از پیش ضروری می سازد، این عرصه ها باید با توجه به شمار جمعیت موجود اطراف آن حفظ شود.
جنگلهای هیرکانی با افزون بر ۲ میلیون هکتار وسعت از آستارا در شمال استان گیلان شروع می شود و تا گُلیداغ در شرق استان گلستان به طول تقریبی ۸۰۰ کیلومتر و عرض ۲۰ تا ۷۰ کیلومتر پراکنش دارد. بخشی کوچکی از جنگلهای هیرکانی هم معادل ۲۰ هزار هکتار در کشور آذربایجان قرار دارد.
قدمت جنگل های شمال ایران به حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون سال قبل بر می گردد و دارای ۹۰ گونه درختی و ۲۱۱ گونه درختچه ای و هزار و ۵۵۸ گونه علفی و بوته ای است، مساحت این عرصه ها در حدود یک درصد جنگل های اروپاست ولی تعداد گونه های آن ۱۶ درصد گونه های موجود در کل قاره اروپاست
اجرای طرح پنج سال طول می کشد/ دولت همت کند
نقی شعبانیان افزود: اگر همه پتانسیل خود را به کار بگیریم، برای ۱۰۴ حوضه آبخیز بر اساس دستورالعملی که وجود دارد، پنج ساله طرح تهیه میکنیم. یعنی از ۱۴۰۲ تا پنج سال تدوین این طرح طول خواهد کشید.
وی اظهارداشت : ما برای ۱۹ حوضه آبخیز کار را شروع کردیم و تهیه طرح برای هر حوزه ۲ سال طول میکشد. سال ۹۶ که طرحهای جنگلداری متوقف شد، قرار بود طرحهای مدیریت پایدار تهیه بشود که نشد.
شعبانیان گفت: مهمترین دلیلش شاید بحث اعتباری بود اما در این رابطه کم توجهی هم شده است. ترکیبی از کمبود منابع و بیتوجهی باعث شده است که ۶ سال از تصویب قانون توقف بهرهبرداری در جنگلهای شمال بگذرد اما طرح جایگزین آماده نشده است.
وی در تشریح اقدامات انجام شده برای تدوین طرح جایگزین گفت: تاکنون طرح نیمه تفضیلی آماده شده است. طرح نیمه تفضیلی فقط بر اساس توان اکولوژیکی، پهنهبندی عرصه را مشخص کرده و تعیین میکند که یک عرصه برای حفاظت، گردشگری و... مناسب است. با تکمیل طرح نیمه تفضیلی اطلاعات خوبی در اختیار ما قرار گرفت.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی بیان کرد: در طرح تفضیلی، بر اساس کاربری که برای عرصه تعریف شده است، باید برنامه ارائه شود و سختترین قسمت کار مربوط به تدوین این طرح است
بر اساس منابع موجود، تهیه طرحهای مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی از سال ۱۳۹۶ آغاز شد و بر اساس آن بهره برداری از جنگلهای شمال کشور متوقف شده است.
با توقف بهره برداری؛ ارزشهای غیرچوبی جنگل برای مردم و مسوولان مشخص شده است، این طرح در حال تهیه است و در آن بر اساس شرایط توپوگرافی و پوشش گیاهی؛ ۱۰۴ حوزه در ۲ میلیون هکتار وسعت جنگلهای هیرکانی دیده شده است.
این طرح ۱۰ ساله در سه مرحله تعریف شده که مرحله اول آن به طور تقریبی به اتمام رسیده و فاز دوم آن در مراحل ابتدایی قرار دارد.
با این توصیف به گفته مسوولان امر، کشور ما هم از نظر منابع طبیعی وضعیت خوبی ندارد چون عمده عرصههای منابع طبیعی ایران در کمربند خشک و نیمه خشک قرار دارد بنابراین اتمام هرچه زودتر این طرح مهم در شمال ایران با تخصیص اعتبارات لازم توسط دولت خدمت بزرگی است که در کارنامه جنگل های ایران ثبت و ضبط خواهد ماند.
جنگل شمال از نظر گونه ها و زمین شناسی در دنیا بی نظیر است و به لحاظ ژنتیکی هم بسیار اهمیت دارد لذا همه تلاش های سازمان منابع طبیعی این است که طرح مدیریت پایدار جنگل های شمال را به سرانجام برساند اما تخصیص اعتبارات لازم در سفرهای استانی هیات دولت در شمال ایران می تواند در تحقق زودهنگام آن تاثیرگذار باشد.
این میراث طبیعی ارزشمند ثبت سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد(یونسکو) است و همگان باید در حفاظت و حراست آن بکوشند
دولت سیزدهم بیشترین توجه را به جنگل های شمال داشت
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به توجهات دولت سیزدهم به عرصه های طبیعی کشور در مدت فعالیتش، تهیه حدنگاری ساحلی، سنددارکردن اراضی ملی با هدف حفظ دریا و عرصه های مرتعی و جنگلی یا گسترش پوشش گیاهی برای پیشگیری از سیل و جلوگیری از ریزه گردها را مصداق روشنی از این توجهات دولت سیزدهم برشمرد.
جنگل های هیرکانی با گستره حدود ۱.۹ میلیون هکتار از آستارا در شمال استان گیلان آغاز می شود و تا گُلی داغی در شرق استان گلستان به طول تقریبی ۸۰۰ کیلومتر و عرض ۲۰ تا ۷۰ کیلومتر پراکنش دارد بخشی کوچکی از جنگلهای هیرکانی هم معادل ۲۰ هزار هکتار در کشور آذربایجان قرار دارد.
در خطه شمال کشور، استان مازندران دارای بیش از یک میلیون هکتار عرصه جنگلی معادل ۵۳ درصد کل جنگلهای شمال کشور است، در حالی که ۲ استان دیگر شمال گلستان و گیلان فقط ۴۷ درصد از وسعت جنگلی شمال کشور دارند و این نسبت در ثبت جنگلهای هیرکانی حفظ شده است به طوری که از ۱۲ لکه جغرافیایی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو ۶ لکه مربوط به مازندران است.
کارشناسان امور بازنگری و اصلاح قوانین، پیش آگاهی از وضعیت جنگل های کشورهای همسایه، اصول خودکنترلی با نگرش اکولوژیکی، آموزش، پژوهش، برنامه ریزی هدفمند و اصولی، پای کار آمدن دیگر دستگاه های اجرایی در حفاظت این اکوسیستم طبیعی، تقویت امکانات و تجهیزات و اعتبارات را از جمله راهکارهای مدیریت رفع چالش های فراروی جنگل های شمال برشمردند
این مقایسه ها نشان می دهد جنگل های هیرکانی در شمال ایران با وجود مساحت کم، تنوع گونه ای بسیار زیادی دارد و از این نظر و به دلیل تنوع زیستی و گستردگی ذخایر ژنتیکی، شایسته حفاظت و حراست و تحقیقات بیشتری است.
قانون تنفس جنگل از اواخر سال ۹۵ به اجرا درآمد و از سال ۹۸ هم با اتمام قرارداد تمامی شرکت های فعال بهره بردار، هرگونه بهرهبرداری تجاری و صنعتی از چوب جنگل های کشور ممنوع شد.
کمبود اعتبار چالش فراروی طرح
طرح مدیریت پایدار جنگل های شمال تاکنون به دلایلی از جمله مشکل اعتباری و اطلاع رسانی ناقص برای مسوولان منطقه ای و مانع تراشی توسط عده ای به سرانجام نرسیده است در حالی که صاحبنظران امر معتقدند اگر این طرح عملیاتی شود به طور قطع با کاربری های که برای این طرح در نظر گرفته شده چون مدیریت طرح با دولت و مدیریت پروژه ها با مردم است، زندگی مردم متحول خواهد شد.
دست اندارکاران امر می گویند این طرح با توجه به مباحث اعتباری، کمبود لجستکی و نیروی انسانی حداقل پنج سال زمان نیاز دارد.
در همین پیوند، معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: تدوین طرح مدیریت پایدار (طرح جایگزین) جنگلهای شمال در صورت استفاده از تمام پتانسیلها، پنج سال به طول خواهد انجامید
نظر شما :